سوال: سلام من لیسانس نرم افزار هستم و جدیدا با این رشته آشنا شدم از طریق یکی از دوستان و خوشم آمد از این رشته چون باید دنبال ایده های جدید باشی و سعی کنیم مباحث درسی را جذاب تر و به روز تر آموزش بدیم .با توجه به اینکه من رشتم نرم افزاره فکر کنم بتونم در زمینه شیوه های تدریس با استفاده از نرم افزار و کامپیوتر موفق عمل کنم. می خواستم بدونم منم می تونم ارشد این رشته شرکت کنم؟

جواب: بدون شك توانايي شما در خصوص نرم افزار مي تواند زمينه بسيار خوبي براي موفقيت در بخشي از اين رشته باشد. از طرفي بايد اطلاعات و دانش و توانايي خود در خصوص موضوعات معلم تعليم و تربيت و فناوري آموزشي از جمله مباني تعليم و تربيت‏، روشهاي آموزش و تدريس، روانشناسي يادگيري و تربيتي، مباني نظري فناوري آموزشي،‌ اصول طراحي پيامهاي آموزشي، و ... را بالا ببريد. در واقع شما در يك زمينه يك قدم جلو هستيد و در زمينه ديگر يك قدم عقب. اين كار يك كوشش و تلاش مستمر لازم دارد ولي اگر بتوانيد اين كار را بكنيد مي توانيد خيلي موفق باشيد.

در ضمن اگر دوستان ديگري در خصوص اين سوال دوست خوبمان جواب يا نظري دارند خوشحال مي شويم بدانيم و در وبلاگ انعكاس خواهيم داد.

سلام. در جواب کسی مینویسم که این سوال رو پرسیده البته قبلا معذرت خواهی میکنم چون این سوال از من پرسیده نشده ولی من هم پیشنهادی میکنم که شاید به درد این دوستمون بخوره: به نظر من برای ارشد در رشته خودتان که آموزش ابتدایی است و یا رشته روانشناسی کودک شرکت کنید تا به این ترتیب بتوانید مطالعات و علم و دانش خود را در زمینه رشته خودتان بالا ببرید و عمیق تر و بهتر در کارتان و رشته تان عمل کنید و بدرخشید و موفق باشید. کار با کودکان بسیار جذاب و لذت بخش و شیرین است و علاوه بر لذت در کنار بچه ها بودن و رشد آن ها خدمت بزرگی به مردم و جامعه تان می کنید اگر بتوانید با آن ها خوب و درست رفتار کنید و سهمی در رشد و پیشرفت آن ها داشته باشید و البته با توجه به رشد تکنولوژی و فناوری و جایگاه و اهمیت آن در کشورمان و نقش وسایل آموزشی در یادگیری فراگیران رشته تکنولوژی آموزشی نیز می تواند به شما کمک کند.
موفق باشید

سوال: میخواستم بدونم از رشته تکنولوژی اموزشی راضی هستید؟ من کارشناس اموزش ابتدایی هستم برای ارشد نمیدونم چی بخونم؟بی ربط هست اما ممنون میشم جواب بدید.

جواب: رضايت يا عدم رضايت به متغيرهاي مختلفي مربوط مي شود. يكي از اين متغيرها و عوامل علاقه فرد به يك   رشته است. عامل ديگر هم توانايي آن فرد در يك زمينه است. اگر يك كارشناس آموزش ابتدايي بخواهد در كارشناسي ارشد تكنولوژي آموزشي ادامه تحصيل بدهد نه تنها مانعي ندارد بلكه مي تواند از تجارب خوبي كه در خصوص آموزش ابتدايي دارد در ادامه تحصيل خود استفاده كند و رويكردي تخصصي تر به رشته تكنولوژي آموزشي داشته باشد. براي مثال همه كارها و پروژه و پايان نامه خود را با موضوع تخصصي آموزش ابتدايي انجام دهد و حتي در خصوص طراحي آموزشي نيز به صورت تخصصي تر يك يا چند درس آموزش ابتدايي را دنبال كند. به هر حال تكنولوژي آموزشي رشته بسيار خوب و جذابي است به ويژه براي كساني كه در اين خصوص علاقه هم دارند.

اميدوارم كه سال جديد سال خوبي براي همه شما عزيزان باشه و همواره بتونيد در سال جديد موفقيت هاي بيشتري كسب بكنين. سال ۱۳۹۱ را آغاز مي كنيم به اين اميد كه بتونيم در كنار خانواده و دوستانمون روزهاي خوب و طلايي را پيش رو داشته باشيم. ديروز روز طبيعت بود من هم مثل شما در طبيعت بودم از اون خيلي لذت بردم تنها مساله اي كه مثل هميشه من را خيلي آزار مي داد اين بود كه در پايان روز اين طبيعت بود كه دستش نمك نداشت و با  اين همه خوبي كه به ما كرده بود باز هم ما كثيفش كرديم. بياييم در سال جديد قول بديم از طبيعتمون از جامعه مون از مردم كشورمون و از خودمون بيشتر مراقبت كنيم. به اميد خدا

به اطلاع مي رساند كتاب مباحث نوين در فناوري آموزشي كه مدتي است در بازار وجود ندارد تجديد چاپ شد. عزيزاني كه تمايل دارند اين كتاب را تهيه كنند مي توانند به مراكز فروش كتابيران در تهران و شهرستانها مراجعه كنند. با توجه به اين كه كتاب به تازگي منتشر شده است براي كسب اطلاعات بيشتر مي توانيد با دانشگاه شهيد چمران ناشر اين كتاب به شماره ۰۶۱۱۳۳۳۰۰۱۳ الي ۱۹ تماس بگيريد و از چاپخانه دانشگاه در مورد چگونگي ارسال آن جويا شويد. لازم به ذكر است اين كتاب از جمله منابع كارشناسي ارشد رشته تكنولوژي آموزشي است.

آنچه در ادامه مي آيد نظر يكي از خوانندگان خوب وبلاگ وب آموز است. از آنجا كه نظر ايشان به نظرم علمي و ارزنده آمد احساس كردم حيف است در بخش نظرات بماند و شايد كمتر ديده شود. اين است كه مطالب ايشان را عينا نقل مي كنم.

سلام، وقتی این مطالب رو توی این وبلاگ دیدم خیلی تعجب کردم آخه من رو به یاد یکی از قشنگ ترین خاطره ها ی دوران دانشجویم انداخت از اینکه این خاطره ها اینجا هم ثبت شد خیلی خوشحالم . به خاطر همین تصمیم گرفتم منم تکه ایی از اون خاطره رو اینجا جا بگذارم و برم و نظرتون رو به یکی از عواملی که فکر می کنم روی تقلب و عدم صداقت علمی دانشجوها تاثیر داره جلب کنم . تعامل کلاسی به ابعاد اجتماعی-روان شناختی بستگی دارد و اگر مدیریت کلاس خوب باشد، باعث افزایش مشارکت دانشجویان، کاهش رفتارهای مخرب و استفادۀ مناسب از زمان آموزش می شود. هم چنین رفتار اجتماعی اساتید با دانشجویان بر یادگیری تأثیر دارد و منجر به ایجاد حس عزت نفس دانشجویان و پرورش روابط دوستانه در کلاس و دانشگاه می گردد. از آنجا که امروزه آموزش انتقال صرف اطلاعات به یادگیرندگان و آموزش اندیشه ها به شیوه های حل مسأله، پرورش خلاقیت ها، بنیه پروری و آموزش چگونه اندیشیدن سوق داده شده است، دانشجویان باید احساس مسئولیت بیشتری کنند و مدرسین نیز باید شیوه های آموزشی و طرز تفکر خود را تغییر دهند. معلمان معمولا" به دو طریق هدف هایشان را به دانش آموزان منتقل می کنند. یکی از طریق ساختار درس ها که توجه بیشتر دانش آموزان را جلب می کند. و طریق دیگر انتقال انتظارات معلم است که از رویکردهای حائز اهمیت است. اگر معلمان به خاطر هدف هایی که قابل دست یابی است انتظارات بالایی از دانش آموزان داشته باشند پیشرفت یادگیرندگان افزایش می یابد. بعضی از معلمان از این دو متغیر اثر بخش یعنی انتقال هدف ها و انتظارات معلم از شاگردان به نفع دانش آموزان استفاده می کنند. بنابراین اساتید باید به ارزیابی دقیق دانشجویان پرداخته و اطمینان حاصل کنند که توقعات آنها مطابق با واقعیات و متناسب با سطح مورد نظر است و دانشجویان در حال حاضر قادر به انجام آن ها هستند. همین که دانشجویان در این مرحله موقعیت را تجربه کرده و به اطمینان دست یابند؛ نگرش آن ها به مثبت شدن گرایش پیدا می کند، پس از این مرحله است که اساتید می توانند با دقت آنها را تحریک کنند تا در جهت ارتقاء دید و مهم تر شدن خود به تلاش در سطح یک استاندارد بالاتر گام بردارند. حتما" تا حالا فهمیدید که منظورم از اون عامل چی بود، پس سعی کنید از اون در کلاس های خودتون به خوبی استفاده کنید.

يكي از آفت هاي هر نظام آموزشي عدم صداقت علمي است. چيزي كه ما در برخي موارد واژه تقلب را براي آن به كار مي بريم. البته عدم صداقت علمي چيزي بيش از تقلب است. دیک و همکاران(2002)فهرستی از مصادیق عدم صداقت علمی یا تقلب را ذکر کرده اند که در ادامه می آید. همان گونه که مشاهده می شود رفتارهای زیر تنها در موقعیت امتحانی بروز نمی کند و تمام فعالیتهای یاددهی ـ یادگیری از جمله کلاس، پروژه ها و تکالیف، امتحان و نظایر آن را شامل می شود. برخی از این مصادیق عبارتند از:

1. رونويسي از دانشجويان ديگر در امتحان

2. توافق كردن كه كسي با ديگري براي در دست گرفتن امتحان.

3. خريدن تكليف از شخصي ديگر

4. نويسي كردن مواد از يك كتاب/ مجله بدون ذكر منبع

5. رونويس مواد از اينترنت بدون ذكر منبع

6. وانمود به بيماري براي اجتناب از امتحان (براي فرار از امتحان).

7. وانمود به بيماري براي تمديد گرفتن در تكليف.

8. ارائه يك تكليف كه براي كار ديگري قبلاً انجام شده است.

9. پاسخ دادن به دانشجوي ديگر در امتحان

10. استفاده از نوشته (يادداشت) در امتحان

11. نگاه كردن به رونويسي دزدي شده امتحان

12. تحويل دادن گزارش آزمايشگاه بدون امتحان دادن

13. همكاري كردن با ديگر دانشجويان در كاري براي انجام مستقلانه

14. دادن سوالات امتحان به دانشجويان كلاس ديگر

15. تقسيم پاسخ­ها در طول امتحان با ديگر دانشجويان با استفاده از ايما و اشاره

16. انجام ارتباط (گسترش ارتباط) با كارمندان براي بدست آوردن اطلاعات مربوط به ارزيابي.

17. رشوه دادن به كاركنان براي گرفتن نمره (تأثير داشتن در نمره)

18. باج دادن به كاركنان براي تأثير داشتن در نمره

19. تلاش كردن براي منحرف كردن كارمند براي نمره دادن بعد از امتحان

20. اجير كردن شخصي براي نوشتن تكليف

21. تغيير دادن يك پوشه­ي دانشگاهي رسمي

22. جعل كردن يك پوشه­ي دانشگاهي رسمي

23. به بيان ديگر نوشتن اطلاعات يك منبع بدون ذكر منبع

24. استفاده از منبع دوم به عنوان منبع دادن (ذكر منبع) نسبت به منبع قبلي

25. استفاده از يك تكليف كه شما قبلاً آن را با يك دانشجو ديگر انجام داده­ايد.

26. مدعي شدن يك تكليف كه قبلاً اراعه شده است هنگامي كه آن وجود نداشته است

27. سرهم بندي كردن يك پريشان حالي شخصي براي تمديد گرفتن

28. گزارش ندادن اشتباه شدن در نمره موقعي ه نمره فرد پايين بوده است.

29. منابع ساختگي براي ذكر منبع در يك كاغذ

30. مطالعه كردن از يادداشت­هاي شخصي ديگر

31. ادعاي مشاركتي عادي داشتن در يك پروژه گروهي هنگامي كه نقش كوچكي در آن داشته است يا اصلاً نقش مشاركت نداشته است.

32. منابع گرفتن از كتابخانه­ي بدون آنكه به درستي آن را تأييد كند.

33. پاره كردن كاغذهاي منابع يا كتاب­ها در كتابخانه.

34. ناديده گرفتن پاسخ­هاي اشتباه هنامي ه به فرد اجازه داد شده است كه در امتحان تكليف به خودش نمره دهد كه اين به عنوان بخشي از يك امتحان محسوب مي­شود.

35. فهرست كردن مقاله­هايي كه خوانده شدند در صورتي كه آنها مربوط به موضوع كتابنامه (فهرست مراجع) نيستند.

36. علامت­گذاري كردن دو پاسخ يا بيشتر در يك پاسخ نامه رايانه­اي هنگامي كه گفته شده است بايد يك گزينه انتخاب شود.

37. نگهداشتن ورق امتحان موقعي كه انجام اين كار منع شده است.

38. استفاده كردن از چكيده­ها به جاي مقاله­هاي كامل و ذكر منبع مقاله كامل.

29. نشان دادن يك متن كوتاه نمايشنامه / داستان بلند به درستي يك متن بلند

40. خريدن نوشته ها (يادداشت­ها) از دانشجوي همانند (هم رتبه) خود

41. دزديدن يك پوشه­ي كامپيوتري از دانشجوي ديگر

42. جستجوي يك آزمايشگاه كامپيوتري براي متون وظيفه­كاري

43. حذف نكردن متون (نسخه­هاي) تكاليف در آزمايشگاه كامپيوتر

44. صميمي بودن با يك كارمند براي نمره بالاتر

45. مبالغه كردن، خواسته­ها همسو با كارمند (مدرس) در چشمداشت به گرفتن نمره ميان ترم

46. خريدن هديه­هايي براي كارمند (مربي) براي گرفتن نمره بالاتر

47. (كرشمه كردن) با كارمند (مربي) براي نمره بالاتر گرفتن

48. مبالغه كردن مسائل شخصي براي دريافت كردن توجه خاص (برای مورد توجه خاص قرار گرفتن)

49. برداشتن صفحات از مواد ذخيره شده

50 . از خود درآوردن داده

51. دستكاري كردن داده براي معني دادن به آن (معني دار كردن آن)

52. قفسه بندي كردن كتاب­ها در كتابخانه براي اطمينان حاصل كردن از دستيابي به آنها.

نکته قابل توجه آن که عدم صداقت علمی رفتارهای متنوع و گوناگونی را شامل می شود که بی توجهی به آنها می تواند جریان آموزش را به شدت دچار اختلال نماید. باید دقت داشت شاید بسیاری از آنچه در فهرست مذکور به عنوان مصادیق عدم صداقت علمی یا تقلب گفته شد، توسط استادان و معلمان قابل شناسایی یا حتی بعضاً قابل تصور نباشد، لیکن واقعیت این است که رفتارهای فوق مشاهده شده است و حتی برخی از آنها بسیار فراوان مشاهده می شود. بیم آن می رود که برخی از این رفتارهای ضد ارزش، به رفتارهای ارزشمند در نزد برخی از افراد تبدیل شود.

يكي از دانشجويانم خانم خزايي در خصوص استريمينگ مطالبي را تهيه كرده است كه براي شما در وبلاگم قرار مي دهم.  البته اين را بگويم كه مطالبي در اين خصوص توسط دانشجويان ديگري نيز تهيه شده است كه از آنها تشكر مي كنم. به طور كلي اين فناوري به ما امكان مي دهد تا علي رغم داشتن پهناي باند كم و سرعت پايين اينترنت بتوانيم فايلهايي مثل فايلهاي ويدئويي را قبل از بارگذاري كامل مشاهده كنيم. در ادامه توضيحات بيشتر مي آيد.

استریمینگ(Streaming) چیست؟

واژه رسانه سیال (streaming media) و وب کستینگ (انتقال اطلاعات به خصوص سرگرمی و اخبار به تعداد زیادی از مخاطبان به صورت همزمان) اغلب به عنوان مترادف برای یکدیگر استفاده می شوند. من در این کتاب به وب کستینگ به عنوان معادل پخش تلویزیونی اشاره می کنم اما آن نوعی که در وب انتشار می یابد. جایگزین آن پخش برنامه ها پس از تقاضای مخاطب است، جایی که کاربر غالبا به صورت بر هم کنش از محتوای مورد نظر درخواست لیستی از خدماتی را که ارائه می دهند، درخواست می کند.

وب کستینگ (webcasting) از دان لود فایل و استریمینگ بهره برد. رسانه های سیال شده، مستقیما از منبع به پخش کننده های با سرعت بالا انتقال می یابد. این پروسه ایست متوالی و ادامه دار بدون ذخیره سازی میانی مدیا کلیپ ها. در بسیاری از روش ها این پروسه بسیار شبیه تلویزیون متداول است. به طور مشابه، اگر محتوا برای ارسال هنگام درخواست، ذخیره شده باشداین انتقال با درجه کنترل شده ایی به منظور نمایش در سیستم های پر سرعت انتقال می یابد همان گونه که اگر پخش زنده نیز می بود، صورت می گرفت.

 این پروسه را با اغلب  ام پی تی ری  (MP3 music delivery) پخش موسیقی مقایسه کنید، محلی که فایل به طور کامل در دیسک درایو پیش از پخش کردن ذخیره می شود، این پروسه دان لود و پخش (download-and-play) نامیده می شود.

Streaming درست و دقیق ممکن است زیر مجموعه ایی از وب کستینگ به حساب آید. اما استریمینگ لزوماً از صفحه استفاده نمی کند بلکه می تواند توسط شبکه های بی سیم یا اینترانت های خصوصی انتقال یابد. بنابراین، streaming و وب کستینگ در کنار هم با داشتن نقاط مشترک فراون همزیستی دارند. رسانه های سیال 70 سال است که رواج دارند. تلویزیون متداول که رشد و گسترش داده ایم، رسانه سیال نامیده می شد اگر امروزه اختراع می گردید. سیستم ها تلویزیون ابتدائی، تصاویر زنده از دوربین را توسط شبکه توزیع، به دریافت کننده های (receiver) خانگی انتقال می داد. در دهه 1950، امپکس (Ampex) وسیله ایی را برای ذخیره کردن تصاویر استریمینگ بوجود آورد: ظبط کننده نوارهای ویدئویی. این تحول به کمپانی های رادیو-تلویزیونی گزینه پخش سیال یا زنده را داد. این تحول هم چنین امکان پخش مجدد برنامه های از پیش ظبط شده از نوارها را میسر ساخت. ریسیورهای تلویزیون هیچ گونه حافظه یا بافر (buffering محلی در حافظه کامپیوتر و ... برای ذخیره اطلاعات به طور دائم است.) نداشتند؛ تصویر برای پخش شدن از فرستنده یکسان و هماهنگ می شدند. تلویزیون معمولا از طریق پهنای باند ارتباطی ثابتی همراه با کیفیت بالایی از خدمات فرستاده می شود (QoS).

 امروزه، رسانه های سیال از فایل های کدگذاری شده دیجیتالی متوسط گرفته می شود که به وب جهان گستر (WWW) فرستاده می شود و از آن نیز به کامپیوترهای خانگی پخش رادیو تلویزیونی و ... آی پی (IP) انتقال  می یابد. در حالیکه تلویزیون یک کانال یک سویه به بینندگان خود دارد، پروتکل پخش و انتقال اینترنت (IP) دارای ارتباطی دو سویه بین منبع رسانه و مخاطب است. این ویژگی نه تنها ارتباطی تعاملی و بر هم کنش تر را قادر می سازد بلکه می تواند امکاناتی را که تنها برای تلویزیون های متدوال ممکن است به اجرا درآورد. اولین نمونه این امکانات نوین این است که محتوا می تواند پس از تقاضا تهیه گردد. این امر اغلب برای تلویزیون های متداول وعده داده شده است اما هنوز ثابت نشده است که از نظر مالی امکان پذیر و موفق خواهد بود. استریمینگ هم چنین در منبع رسانه (سرور) از تلویزیون که می تواند برای مقابله با تغییرات پنهای باند در دسترس، سازگار شود. هدف، انتقال بهترین تصویر ممکن تحت رایج شبکه است.

پخش معمول زنده سیال که یک پخش دارد (unicast stream) بر روی آی پی از ارتباط دو سویه بین سرور و خدمات گیرنده ( media player) استفاده می کند. استریمینگ برنامه ریزی شده نیز می تواند چند پخش مستقیم داشته باشد، محلی که سیگنال آی پی استریم برای  شبکه به خدمت گرفته شود. روتر ها (router) استریم مشابهی را به تمامی بینندگان که درخواست محتوای مذکور را کرده اند، می فرستد.این کار موجب ذخیره سازی های زیادی از نرم افزارهای شبکه های گروهی (شرکتی) مانند جلسات آموزش و آگاه سازی به صورت خلاصه می شوند. یک استریمی که توسط همه کاربران مشاهده می شود را نمی توان به عنوان انتقال در هنگام درخواست به کار برد. همانند تلویزیون های دارای حق اشتراک، رسانه های سیال نیز می تواند دسترسی مشروطی را به محتوایی را که مدیریت حقوق دیجیتال را استفاده می کنند، عرضه کند. این روش را زمانی می توان به کار برد که مالک محتوا مایل است بداند که  چه کسی می تواند از محتوایش بازدید کند و آن را زیر نظر داشته باشد. برای مثال این کار به دلایل اطلاعات محرمانه شرکت ها یا برای تفریح است، و اطمینان از اینکه بیننده برای بازدید از مطلب اشتراک خود را پرداخت کرده است.

فن آوری ویدئو و صوت استریمینگ (streaming) پر سرعت چیست؟

از استرمینگ غالبا به عنوان پر سرعت یاد می شود این لغت کمابیش مبهم است. در واقع این نوع دلالت بر بازدید واقعه در هنگام وقوع دارد. سیستم های تلویزیون های معمولی تا چند میلی ثانیه تاخیر دارند. اما با کدک هایی(برنامه ای کوچک برای فشرده کردن و منبسط کردن فایل های ویدئویی است و این برنامه برای به رمز در آوردن و رمز گشایی فایل های در حال اجرا ویدئویی و صوتی لازم است.)

 که به نسبت زیاد فشرده شده اند می توان تاخیری به اندازه چند ثانیه را داشت. فاکتورهای اولیه که موجب پر سرعت شدن استریم می شوند به دلیل نبود ذخیره سازی میانی بسته های داده هاست.  ممکن است تعدادی بافر (محلی در حافظه کامپیوتر و ... برای ذخیره اطلاعات به طور دائم) کوتاه مانند ذخیره های فریم در در قسمت کدگذار وجود داشته باشد اما سیگنال لزوما تمامی راه دوربین به پلیر را استریم می کند (به صورت سیال در می آورد.). رسانه های به صورت استریم درآمده در دیسک محل سیستم خدمات گیرنده ذخیره نمی شود مگر اینکه به طور خاص دان لود درخواست شود و در مقابل اجازه این کار نیز داده شود. پر سرعت بودن استریم لزوما به معنای زنده بودن آن نیست. فایل های از قبل ظبط شده نیز را می تواند با سرعت بالا در این غالب انتقال داد. سرور، بسته های داده را با میزانی که با سرعت درست پخش ویدئو هماهنگ شود، انتقال می دهد.

بعد از مدتها شكل و شمايل وبلاگم را تغيير داده بودم و احساس خوبي داشتم كه بر زيبايي آن افزوده ام و به رنگ مورد علاقه ام يعني سبز رسيده ام. امروز وقتي وبلاگم را باز كردم بالاي صفحه مطلب عجيبي نوشته شده بود. گرچه مطالب آن با ذهن من بيگانه نبود ولي من اين مطالب را روي وبلاگم نگذاشته بودم. به نظرم رسيد كه منبعي ناشناخته اين كار را كرده است. براي همين قالب وبلاگم را را عوض كرديم و  مشاهده كردم كه اين مشكل فعلا حل شد. يكي از دانشجويان بسيار خوبم براي من پيامي گذاشت و از زيبايي وبلاگم تعريف كرد. من از او متشكرم ولي مجبور شدم اين وبلاگ را فعلا به يك شكل ساده تري تبديل كنم تا در آينده براي شكل آن تصميم ديگري بگيرم. بنابراين تغيير ظاهري خواست من نبوده است و به زودي شكل ظاهري آن را بهتر خواهم كرد. با تشكر از همه كساني كه مطالب من را مي خوانند و براي من پيام مي گذارند.

يكي از مسائلي كه ممكن است ذهن برخي از دوستان به ويژه تكنولوژيست هاي آموزشي را درگير كرده باشد رابطه بين برنامه ريزي درسي و تكنولوژي آموزشي است. در ادامه سعي كرده ام در اين خصوص به طور بسيار ملموس و ساده توضيحاتي ارائه كنم. اميدوارم مفيد باشد.

اساسا بهتر است ابتدا اين مساله را بيان كنيم كه برنامه ريزي درسي و تكنولوژي آموزشي با يكديگر ارتباط نزديك دارند. براي مشخص شدن اين ارتباط از يك تمثيل بهره مي گيريم. اگر آموزش را به يك ساختمان تشبيه كنيم فلسفه تعليم و تربيت نقش پي و بنيان آن را دارد. برنامه ريزي آموزشي با كميت هايي مثل تعداد طبقات‏، فونداسيون، تعداد واحدها و به طور كلي شاكله كمي ساختمان آموزش سر و كار دارد. برنامه ريزي درسي به مثابه مشخص كردن و طراحي فضاي داخلي هر يك از واحدها است از اين حيث كه مشخص مي شود هر اتاق داراي چه بخش هايي است و مكانهايي مثل آشپزخانه و پذيرايي و نظاير آن مشخص مي شود. همچنين برنامه ريزي درسي محدوده هر واحد يا آپارتمان را مشخص مي كند. تا اينجا يك منزل يا واحد آپارتماني قابل تشخيص است و مي توان در آن سكونت كرد با اين حال به اتفاق بر اين باوريم كه سكونت در آن دلپذير نيست چرا كه به فعاليتهاي كيفي تري مانند طراحي دكوراسيون، طراحي نور، تزيينات گل و گياه، تنظيم دماي اتاق، قرار دادن تجهيزات الكترونيكي، فرش كردن، و ... نياز دارد. در اين شرايط است كه مكاني قابل سكونت به مكاني لايق سكونت و دلپذير براي سكونت تبديل مي شود كه در آن افراد احساس لذت و رضايت بيشتري مي كنند و زندگي آنها كيفيت بالاتري مي يابد. بديهي است در چنين مكاني افراد راندمان بهتري دارند و انگيزه بيشتري براي ادامه زندگي و به همين خاطر سرزنده تر هستند.

از حيث تفاوت مي توان چندين نوع تفاوت را براي تكنولوژي آموزشي و برنامه ريزي درسي برشمرد.

اول اين كه برنامه ريزي درسي معمولا ديد كلان تري نسبت به تكنولوژي آموزشي دارد حال آن كه تكنولوژي آموزشي خردنگر تر است.

دوم آن كه برخي از مباحث از جمله سازماندهي عمودي و افقي در تكنولوژي آموزشي همانند برنامه ريزي درسي مطرح نيست.

سوم اين كه تكنولوژي آموزشي فرض را بر اين مي گذارد كه تكنولوژي آموزشي موثر است و كفايت مي كند حال آن كه برخي از ديدگاه هاي برنامه ريزي درسي مثل ديدگاه انسانگرايانه در برنامه ريزي درسي تكنولوژي آموزشي را كافي نمي دانند و بر اهدافي تمركز دارند كه تكنولوژي آموزشي در آن خيلي جايي ندارد مثل خودآگاهي.

نكته بعد اين كه به لحاظ كاركردي تا كنون رشته برنامه ريزي درسي عمدتا در محدوده مدارس نظريه پردازي كرده است حال آن كه گستره فعاليت تكنولوژي آموزشي به طور عمده خارج از اين حوزه و در حوزه هايي مثل آموزش نظاميان، آموزش در صنعت، و ديگر زمينه ها بوده و چندان محدود به آموزش و پرورش مدرسه اي نبوده است.

برخي از جهت گيري ها در برنامه ريزي درسي آن را به مسائل كلان تر اجتماعي مثل سياسي نزديك كرده است به گونه اي كه برخي صاحب نظران برنامه درسي مثل پاينار هنگام سخنراني خود همانند رجال سياسي سخن مي گويند اين در حالي است كه تكنولوژي آموزشي به چنين وادي هايي وارد نشده است.

تكنولوژي آموزشي بر رسانه ها و فعاليت هايي مثل طراحي و توليد رسانه بيشتر پرداخته است و در جزييات رسانه ها مثل طراحي گرافيكي، طراحي خرد مثل نظريه مريل و اجزاي آموزش، طراحي نرم افزارهاي تعاملي، و نظاير آن بيشتر پرداخته است در حالي كه برنامه درسي در اين موارد چندان خود را متولي نمي پندارد.

البته اين را بگويم كه در كشور ما ممكن است برخي از برنامه ريزان درسي يا كساني كه در اين خصوص تحصيل كرده اند بسياري از فعاليتها را به خود نسبت دهند يا پاي در قلمروهاي ديگران نيز بگذارند.